Stemtips voor leerkrachten

Het nieuwe schooljaar is weer begonnen en dat betekent voor veel leerkrachten dat er weer veel meer gevraagd zal worden van hun stem. Daarom hier een bericht speciaal voor alle leerkrachten, zodat ze hun schooljaar zo goed mogelijk kunnen beginnen en hun stem in optimale conditie kunnen houden.

Veel leerkrachten moeten werken onder, voor hun stem, zware omstandigheden. Denk hierbij aan een stoffig of slecht geïsoleerd lokaal, drukke kinderen, veel spreken op één dag of gewoonweg erg veel achter elkaar en lange werkdagen. Er zijn aspecten waar je zelf als leerkracht rekening mee kunt houden en waar je aanpassingen in kunt doen. Hieronder noemen we er een paar voor je op:

Rekening houden met je stem én je gezondheid

  • Je kunt rekening houden met je stem door je stem op te warmen voor een lange dag. Spreken is namelijk topsport! Je kunt opwarmingsoefeningen doen door te zoemen, te liptrillen of omhoog en omlaag glijden met je stem zodat je al je toonhoogtes gehad hebt. 
  • Zorg voor een ontspannen stem, spreken mag geen overbodige inspanning kosten. Wanneer je je stem langere tijd hebt moeten gebruiken, kun je het beste een moment van stemrust in lassen. Dit om je stembanden weer wat rust te gunnen, zodat ze kunnen opladen voor de ‘volgende ronde’. Ook adempauzes zijn hier belangrijk, een rustige ademhaling zorgt namelijk automatisch al voor een meer ontspannen stem. Probeer daarnaast ook het keelschrapen, kuchen of hoesten te beperken. De stembanden slaan dan namelijk met een enorme kracht tegen elkaar aan. Wanneer dit meerdere keren per dag gebeurt, krijgen die kleine spieren een enorme klap.
  • Spreek op een luidheid die voor jou passend is! Te luid, maar ook te zacht spreken is funest voor je stem, zeker wanneer je dit langere tijd doet. Zorg eventueel voor een stemversterker, of wees creatief: schakel een leerling in om de klas toe te spreken.
  • Iets waar veel mensen niet bij stilstaan, is dat spreeksnelheid erg veel invloed heeft op de overdracht van informatie. Te snel spreken zorgt ervoor dat mensen niet kunnen volgen wat je zegt, maar te langzaam spreken heeft precies hetzelfde effect aangezien mensen gaan afhaken. Variatie in je spreeksnelheid is het beste, omdat dit blijft prikkelen.
  • Stemmetjes doen, of stemimitaties kunnen moeizaam zijn voor je stem. Vaak gaan stemmetjes gepaard met overmatige spierspanning in het keelgebied, waardoor je je stembanden te veel laat werken. Probeer stemmetjes te doen die binnen jouw comfortzone liggen, waardoor je niet te veel hoeft te forceren.
  • Hydratatie is zeer belangrijk voor je stembanden. Als je stembanden vochtig genoeg zijn, blijven ze namelijk flexibel. Drink regelmatig, met kleine hoeveelheden, zodat je stembanden gedurende de dag regelmatig bevochtigd worden. En let op met cafeïne! We weten dat dat kopje koffie je nét even door de dag kan tillen, maar overmatig gebruik van cafeïne (en alcohol) droogt de stembanden juist weer uit, waardoor je stem minder kan hebben op een dag. Daarnaast stimuleert het de aanmaak van maagzuur. Schakel zoveel mogelijk over naar niet-bruisend water, thee of cafeïnevrije koffie.
  • Een goede nachtrust zorgt voor ontspanning, zeker ook in je stem. Raadpleeg je huisarts indien er lange periodes van vermoeidheid zijn. Waarschijnlijk heeft dit ook een positiever effect op je nakijk-werk. Ook stress en emotionele spanningen drukken hun stempel op je stem: emoties kunnen leiden tot fysieke klachten. Heb je een drukke of stressvolle periode? Zoek met je team naar oplossingen!
  • Wees creatief: zorg voor stemontlastende werkvormen. Wissel af tussen stembelastende (bv. doceren) en stemontlastende werkvormen (bv. groepswerk). Zorg op voorhand voor duidelijke instructies bij het geven van opdrachten. En ga anders om met rumoerige situaties: spreek een signaal af met je leerlingen waarmee jij aangeeft dat ze rustiger of stil moeten zijn (bijvoorbeeld in de handen klappen).

Aanpassingen doen in je omgeving

  • Een rustig lokaal zorgt voor meer mogelijkheden: een goed klasmanagement brengt structuur en rust bij leerlingen en is weer beter voor je stemgebruik (omdat je geen overbodige of overmatige stem hoeft te geven).
  • Daarnaast is de conditie van je lokaal belangrijk: denk hierbij aan akoestiek, ventilatie en omgevingsgeluid. Probeer, daar waar mogelijk, aanpassingen te doen of te kijken waar aanpassingen gedaan kunnen worden op de langere termijn.

Maar vooral: blijf niet te lang doorlopen en vraag advies! Schakel de huisarts of logopedist in wanneer je klachten begint te krijgen. Te lang met klachten doorlopen, kan ervoor zorgen dat je je ziek moet melden en je je beroep niet meer kunt uitvoeren. Des te eerder je stappen onderneemt, des te eerder je probleem getackeld kan worden. Een logopedist kan je helpen, adviseren en een plan op maat maken.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: